Bir kapının yanında kırmızı bir anahtar görmek, kapıyı o anahtarın açtığını kanıtlamaz. Denediğiniz hareketten sonra kapı açılmış olsa bile başka bir değişiklik araya girmiş olabilir. Bulmacaya kısa bir notla yaklaşın: Bir sütunda gerçekten gördüğünüz şey, diğerinde bunu açıklamaya çalışan tahmininiz bulunsun.
Kuralı nereden öğrendiğinizi yazın
Baba Is You bu ayrımı görünür kılan bir örnek: Geliştirici Hempuli, oyunun kurallarının hareket ettirilebilen fiziksel nesneler olduğunu ve bu nesneleri değiştirmenin oyunun işleyişini değiştirdiğini açıklıyor. Dolayısıyla bir nesnenin alışıldık görünüşünden hareketle değişmez görev çıkarmak yeterli değildir. Kendi oynadığınız bulmacada da açık talimatı, mevcut düzeni ve geçmiş denemeyi ayrı değerlendirin.
| Doğrulanmış bilgi | Henüz sınanmamış varsayım |
|---|---|
| İki anahtar da kapalıyken kapı kapalı. | Kapıyı açmak için ikisini de açmalıyım. |
| A anahtarı kapının hemen yanında. | A, kapıyı açan anahtardır. |
| B açıldığında kapı açıldı; A kapalı kaldı. | B açık olduğu her durumda kapı açıktır. |
Özgün alıştırma: iki anahtar, dört durum
Bu yazı için kurulan küçük düzende yalnızca A ve B anahtarları ile bir kapı var. Anahtarlar açık veya kapalı olabilir; zamanlayıcı ve başka etken yoktur. Aynı anahtar durumu her seferinde aynı sonucu verir. Başlangıçta ikisi de kapalıdır. Aşağıdaki gözlemleri, sonuçları açığa çıkarılan bir masa başı deneyi olarak okuyun.
| A | B | Gözlenen kapı |
|---|---|---|
| Kapalı | Kapalı | Kapalı |
| Açık | Kapalı | Kapalı |
| Kapalı | Açık | Açık |
| Açık | Açık | Kapalı |
Üçüncü satırdan sonra “B yeterli” diye düşünmek anlaşılır; dördüncü satır bu açıklamayı çürütür. Bu düzenin dört olası durumu da incelendiğinde kapının yalnızca B açıkken ve A kapalıyken açıldığı görülür. Sonucu yalnızca “B’ye basınca açıldı” diye kaydetseydiniz A’nın etkisi kaybolacaktı.
Yanlış varsayımı yeni denemeye çevirin
- Her denemeden önce başlangıç durumunu kaydedin; mümkünse aynı duruma dönün.
- Bir gözlemle uyumlu açıklamayı geçici kabul edin. Açıklamayı yanlış çıkarabilecek durumu arayın.
- Beklediğiniz sonuç çıkmadığında önce kaydı düzeltin; eski tahmine yeni istisnalar ekleyerek onu korumaya çalışmayın.
- Sonlu olmayan ya da rastlantı içeren bir oyunda birkaç denemeyi bütün durumların kanıtı saymayın.
Notunuzdaki en yararlı satır, bazen açılan kapı değil, vazgeçtiğiniz varsayımdır. Bir sonraki denemeyi “Başka neye basabilirim?” yerine “Hangi gözlem iki açıklamayı birbirinden ayırır?” sorusuyla seçin.
Yorumlar